FOLLOW US ON:

Yoga tegen stress en burnout

Premium WordPress Themes

Uit recente studies blijkt dat stress en burnout dé ziekte wordt van de komende jaren. Meer en meer mensen zullen te kampen krijgen met deze problematiek.

Een artikel in de standaard omschrijft als volgt:
Jaar na jaar neemt het langdurig ziekteverzuim toe, stelt HR-dienstenverlener SD Worx vast. 2.8 procent van de werknemers is in 2015 langer dan een maand afwezig geweest. In 2008 was dat nog 1,5 procent. Hoe groot is de kans dat die groei stressgerelateerd is? Behoorlijk groot, zegt stressexperte Elke Van Hoof.
Wat opvalt: langdurig ziekteverzuim is niet meer voorbehouden aan een beroepscategorie. Het is een behoorlijk algemeen fenomeen aan het worden. Terwijl vroeger vooral mannelijke arbeiders langere tijd uitvielen door zwaar fysiek werk zijn het nu zowel arbeiders als bedienden, en zowel mannen als vrouwen die langer dan een maand thuis zitten. Burnout vindt je terug in alle lagen van de bevolking: artsen, onderwijs, verpleging, TV (denk maar aan Eva Daeleman),…

Dus in 2015 waren ongeveer 3% van de mensen langdurig afwezig op het werk door ziekte, waarbij het grootste gedeelte verband houd met stress & burnout. Er wordt ingeschat dat deze tendens alleen maar zal toenemen…
We zijn gemaakt voor stress
Stress brengt ons in beweging, zorgt voor actie. Dus (positieve) stress is dan ook goed. Anders zouden we alleen maar zitten en nietsdoen. Alleen zijn we nu terechtgekomen in een maatschappij die altijd maar doorgaat.

Een mooi voorbeeld hiervan is de film “modern times” van Charlie Chaplin.

De film geeft kritiek op het – door de voortschrijdende industrialisatie – veroorzaakte verlies aan individualiteit als gevolg van anonimiteit en mechanische monotonie. De werknemers worden uitgebeeld als afgestompte wezens, waartegenover slechts Charlie zijn gevoeligheid en menselijkheid weet te bewaren.

Blijkbaar had Chaplin lange tijd voor het ontstaan van de film een bezoek gebracht aan Mahatma Gandhi, hetgeen hem tot deze film inspireerde.

De tijden zijn wel wat verandert. Het is niet persé de mechanische monotonie die de bovenhand voert. Maar het is wel zo dat presteren helemaal op de voorgrond staat. En het de bedoeling is dat we alles en iedereen tevreden stellen. Het is dan ook niet makkelijk om daar helder naar te kijken en eventueel van los te komen.

Maar niet om te blijven stressen…

De maatschappij blijft maar doorgaan. Alles gaat sneller. Meer megabytes per seconde, meer beelden per seconde (kijk maar eens naar een oud fragment tv en vergelijk…). En wij doen mee. Want het vraagt echt wel stilstaan en luisteren naar jezelf om niet zomaar mee te gaan in de mallemolen.

Wat doet stress of stresssituaties met ons?

Zodra er sprake is van een stressvolle situatie zet ons brein twee systemen in werking. Het sympathisch zenuwstelsel zorgt bijna onmiddellijk voor de ‘vecht- of vluchtreactie’, die ons lichaam klaarstoomt voor actie. Onze spieren spannen zich aan en onze bloeddruk en hartslag gaan omhoog, waardoor je je hart voelt bonzen in je borstkas.

Na enkele minuten treedt een tweede systeem in werking. De hypofyse, een kliertje onder in ons brein ter grootte van een erwt, geeft onze bijnieren de opdracht cortisol te produceren. Dit stresshormoon laat de bloedsuikerspiegel stijgen en de stofwisseling een tandje bijzetten. Daardoor komt er meer energie vrij om met de stressvolle situatie om te gaan.

Beide stresssystemen zijn nuttig in noodsituaties. Het probleem is dat ons mensenbrein de stresssystemen niet alleen activeert bij acuut gevaar (vb bij het oversteken, wanneer we aangevallen worden,…), maar dus ook meer continue bij alle soorten gevaar en moeilijkheden.

Wanneer we bevoorbeeld een belangrijke presentatie dienen te maken op het werk, of onze baas veeleisend is, of wijzelf veeleisend zijn, of omdat we weer dreigen te laat te komen, of omdat we ons moeten haasten om de kinderen op te halen, omdat we die taak nog moeten afwerken, enz, enz.

Volgens de beroemde stressonderzoeker Robert Sapolsky: ‘Stressgerelateerde ziektes ontstaan voornamelijk doordat we zo vaak een fysiologisch systeem activeren dat geëvolueerd is om te reageren op acute fysieke noodsituaties. Wij schakelen het daarentegen maanden achter elkaar in, wanneer we piekeren over hypotheken, relaties en promoties.’. Deze stelling wordt door meerdere onderzoeken bevestigd.

Zoals gezegd regelt het stresshormoon cortisol dat er meer energie vrijkomt. Die energie moet wel ergens vandaan komen. Is het cortisolniveau chronisch verhoogd, dan beknibbelt ons lichaam op het onderhoud aan het immuunsysteem. Met andere woorden: roofbouw! Daardoor worden we op den duur kwetsbaarder voor ziektes. Daarnaast kunnen een chronisch verhoogde hartslag en bloeddruk schadelijk zijn voor hart en bloedvaten.

Dus met andere woorden: we blijven in de stressmodus staan terwijl we allang hadden moeten ontspannen… Dit heeft lichamelijke implicaties: verhoogd cortisol gehalte (stresshormoon), allerlei spierspanningen, oppervlakkige ademhaling, en roofbouw op ons energiesysteem, immuumstelsel…

Stressvermindering door Yoga

Verschillende aspecten binnen de yoga zorgen voor stressvermindering. Op moment dat je les gaat volgen kies je er eerst en vooral voor om je even af te sluiten van al het dagelijkse. De telefoon gaat af, je bent even niet meer bereikbaar. Je bent samen met anderen voor hetzelfde doel.

De lichamelijke oefeningen binnen de yoga vragen al jouw aandacht, concentratie. Op die manier is er geen ruimte meer om nog te piekeren over jouw dagelijkse beslommeringen.

Yoga vermindert onze hartslag, verlaagt de bloeddruk en verbeterd de ademhaling. Dit zijn allemaal factoren die aantonen dat het parasympatisch zenuwstelsel actief wordt. Dit is het zenuwstelsel dat instaat voor ontspanning. Op die manier komt de balans stress-ontspanning terug meer in evenwicht op een fysiologisch niveau.

Een study van Harvard Medical School (2009) geeft aan hoe yoga ons stress response systeem reguleert

“By reducing perceived stress and anxiety, yoga appears to modulate stress response systems. This, in turn, decreases physiological arousal — for example, reducing the heart rate, lowering blood pressure, and easing respiration. There is also evidence that yoga practices help increase heart rate variability, an indicator of the body’s ability to respond to stress more flexibly.”

Ned Hartfiel, medewerker van Dru International en tevens onderzoeker aan de universiteit van Bangor in Wales, was geïnteresseerd in de effecten van dru-yoga op stress door het werk. Als deel van zijn promotie deed hij een 8 weken durend, gecontroleerd onderzoek met werknemers van Conwy County Council. Dit onderzoek is gepubliceerd in de Oxford University Press’ Journal of Occupational Medicine. Uit het onderzoek bleek dat het dru-yogaprogramma gevoelde stress, rugklachten en vijandigheid significant verminderde. De deelnemers voelden zich zelfverzekerder, meer alert en helder na de dru-yogalessen.

Bijkomende effecten van yoga-beoefening

Wanneer je wat langer bezig bent met yoga krijg je ook meer lichaamsbewustzijn. Je wordt je sneller bewust van allerlei (lichaams)spanningen.

Vaak zijn we ons niet bewust van de vele (chronische) spanningen in ons lichaam. Veel mensen in de yogalessen benoemen hoe ze spanningen in hun schouders voelen, hoe ze stijve spieren hebben.

De yoga helpt echt om deze spanningen los te maken en op die manier je beter in je vel te voelen. Wanneer vanuit het dagelijks leven deze spanningen terugkomen wordt je je sneller bewust wat nu voor deze spanningen zorgt. Vanuit dit bewustzijn kan je dan ook gaan onderzoeken wat jou helpt om minder spanningen op te bouwen, of te vermijden. Of hoe je ze sneller kan afvoeren. En dat betekend dat je misschien kleine aanpassingen gaat doen in je dagelijks leven.

Misschien kom je tot de vaststelling dat

Je echt wel tijd voor jezelf wilt nemen op een regelmatige basis. Misschien wil je echt wel regelmatig gaan wandelen, of eens afspreken met vrienden.

Dat je drukte wat wil gaan vermijden, dat je de meer de behoefte voelt aan wat meer rust om je heen.

Je een oplossing wilt zoeken voor de hoge werkdruk. Is het echt noodzakelijk om dezelfde functie te blijven doen, of durf je demotie te overwegen. Of is het echt noodzakelijk om fulltime te blijven werken? Of wat voor kleine veranderingen zullen misschien helpen een beter evenwicht te vinden.

Je wel heel veel op je vork neemt: fulltime werken, kinderen opvoeden, de kinderen naar de vele hobby’s brengen,… Wat is hoofdzaak en wat is bijzaak. Yoga en een beter contact met je lichaam zal je helpen te kiezen.

Maar evengoed kan het zijn dat het wekelijks beoefenen van yoga voldoende is, en je zal verfrissen, je de energie zal geven om er weer tegenaan te kunnen. Net als je met je wagen op onderhoud gaat je even zorgt voor je lichaam, om dan weer in het dagelijks leven te kunnen stappen.

Naast beter slapen is dit één van de dingen die ik als feedback krijg van yogacursisten: “mijn stress is veel minder”, “ik kan er veel beter tegen”.

 

 

 

Tot slot

Yoga zal rechtstreeks effect hebben op jouw hormoonhuishouding (cortisol-, bloeddruk-, spierspanning- verlagen).
Door yoga te gaan beoefenen creëer je momenten van rust, momenten voor jezelf.

Dankzij yoga krijg je meer lichaamsbewustzijn. En vanuit dit bewustzijn (wat zorgt voor spanning, wat zijn mijn grenzen,…) ga je beter keuzes kunnen die zorgen voor ontspanning en minder stress.

Daarbovenop zal je merken dat yoga fijn is, dat je je goed gaat voelen door yoga, dat je beter gaat slapen,…

 

 

Op deze website vind je nog andere artikels rond

    • yoga
    • familieopstellingen
    • ontdek je levensdoel
    • andere…

Interesse: ga naar meer artikels

Of interesse naar een yogacursus? Lees meer…
Yogalessen

Wens je op de hoogte gehouden te worden van nieuwe artikels of nieuwe lessenreeksen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Nieuwsbrief